Սև ծովում բեռնափոխադրումների արժեքը կտրուկ աճել է․ ինչ ազդեցություն կունենա այն Հայաստանի վրա

Սև ծովում նավերի, նավահանգիստների և արտահանման տերմինալների նկատմամբ հարձակումների ակտիվացումը շարունակում է ազդել տարածաշրջանային բեռնափոխադրումների վրա։ Reuters-ն օրերս հայտնել է, որ ռազմական գործողությունների հետևանքով խաթարվում են հատկապես հացահատիկի և նավթի մատակարարումները։ 

Ըստ Reuters-ի՝ Սևծովյան նավթատարների օրական փոխադրման արժեքը մեկ շաբաթում աճել է ավելի քան $200,000-ից մինչև $300,000, իսկ պատերազմական ապահովագրության արժեքը որոշ նավահանգիստների համար կրկնապատկվել է՝ հասնելով նավի արժեքի մոտ 2%-ին։

Թեմայի մասին զրուցել է տնտեսագետ Հրանտ Միքայելյանի հետ՝ հասկանալու՝ ստեղծված իրավիճակն ի՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ Հայաստանի տնտեսության վրա։

«Հայաստանը ցորենը հիմնականում ներմուծում է Ռուսաստանից, ավելի փոքր ծավալներով՝ Ղազախստանից և Ուկրաինայից։ Ռուսական մատակարարումները սովորաբար իրականացվում են Վրաստանի տարածքով։ Եթե Սև ծովով փոխադրումները դժվարանան, հնարավոր է բեռների ավելի մեծ մասը տեղափոխվի Վերին Լարսի անցակետով, ինչը կարող է հանգեցնել ուշացումների և լրացուցիչ լոգիստիկական խնդիրների»,-նշում է տնտեսագետը։

Նրա խոսքով՝ Սև ծովն աստիճանաբար վերածվում է պատերազմական գոտու։ Նրա գնահատմամբ՝ Ուկրաինան սկսել է թիրախավորել ռուսական և Ռուսաստանի շահերին առնչվող բեռնատար նավերը, իսկ Ռուսաստանը պատասխան հարվածներ է հասցնում ուկրաինական նավահանգիստներին և դեպի Ուկրաինա շարժվող նավերին։ Այս ամենի արդյունքում ծովային փոխադրումները դառնում են առավել ռիսկային։

Միքայելյանի գնահատմամբ՝ Հայաստանի համար, այս փուլում կարող են առաջանալ լոգիստիկական բարդություններ: 

«Կարող են որոշակի թանկացումներ լինել, բայց այս պահի դրությամբ կդժվարանամ նշել՝ որ ապրանքատեսակների պարագայում»,-ասում է նա և հավելում՝ եթե Սև ծովում լարվածությունը երկար պահպանվի կամ խորանա, Հայաստանի համար ռիսկերը կարող են մեծանալ։

Միևնույն ժամանակ, տնտեսագետը նշում է, որ նման զարգացումները կարող են լրացուցիչ խթան դառնալ տարածաշրջանային այլընտրանքային հաղորդակցությունների, այդ թվում՝ Թուրքիայի հետ սահմանի հնարավոր բացման վերաբերյալ քննարկումների համար, ինչը տեսականորեն Հայաստանի համար կստեղծի նոր ցամաքային և ծովային լոգիստիկական հնարավորություններ՝ նկատի ունենալով Միջերկրական ծովի ուղղությունը:

Այնուամենայնիվ, տնտեսագետը շեշտում է, որ այս պահին նման սցենարները դեռևս տեսական են, իսկ այս պայմաններում Հայաստանի համար առավել հավանական հետևանքները մատակարարումների ուշացումներն ու փոխադրումների թանկացումն են, ոչ ապրանքների պակասը։ Նրա գնահատմամբ՝ եթե ռուս-ուկրաինական ծովային պատերազմը երկար շարունակվի, դրա տնտեսական ազդեցությունը Հայաստանի վրա աստիճանաբար ավելի նկատելի կդառնա: