«Լալա»-ն կարող է դառնալ վերջին 155 տարվա ընթացքում առաջին փոթորիկը, որը կհասնի Հավայան կղզիների Մեծ կղզուն

Օդերևութաբանների նախազգուշացմամբ, արևադարձային «Լալա» փոթորիկը այս շաբաթավերջին, մինչև Հավայան կղզիների Մեծ կղզուն հասնելը, կարող է ուժգնանալ և վերածվել հուրիկանի (արևադարձային ցիկլոն), հաղորդում է Associated Press-ը։

Փոթորիկը բերում է հորդառատ անձրևներ, որոնք սպառնում են ջրհեղեղներով և սողանքներով, ինչպես նաև ուժեղ քամի, որը կարող է մեծացնել անտառային հրդեհների վտանգը։

ԱՄՆ-ի Ազգային հուրիկանների դիտարկման կենտրոնը կանխատեսում է, որ «Լալա»-ն շաբաթ օրը Մեծ կղզուն մոտենալու պահին կհասնի հուրիկանի ուժգնության։ Եթե փոթորիկը ցամաք դուրս գա, դա կլինի 1871 թվականից ի վեր կղզուն հասցված հուրիկանի առաջին ուղիղ հարվածը։

Այդ ժամանակ, Հավայի համալսարանի գիտնականի ուսումնասիրության համաձայն, որը հիմնված էր արխիվային թերթերի հաղորդագրությունների վրա, երրորդ կարգի հուրիկանը հարվածել էր կղզու հյուսիս-արևելյան հատվածին։

Մեծ կղզու համար հայտարարվել է հուրիկանի նախազգուշացում, իսկ Մաուի շրջանի համար, որը ներառում է Մաուի, Մոլոկաի, Լանաի և Կահուլավե կղզիները, ուժի մեջ է արևադարձային փոթորկի նախազգուշացումը։

Հավայան կղզիների իշխանություններն ու բնակիչները պատրաստվում են տարերքի հարվածին՝ անկախ նրանից, թե «Լալա»-ն ուղիղ ցամաք դուրս կգա, թե ոչ։ Տարածաշրջանում բացվում են ապաստարաններ, չեղարկվում են տարբեր միջոցառումներ։

Օդերևութաբանները Մաուիում և Մեծ կղզում կանխատեսում են 20-ից 30,5 սմ տեղումներ, իսկ Մեծ կղզու առանձին շրջաններում դրանք կարող են հասնել 63,5 սմ-ի։ Արշիպելագի մյուս կղզիներում սպասվում է մինչև 10–15 սմ անձրև։

Ազգային հուրիկանների դիտարկման կենտրոնը նախազգուշացրել է կյանքին վտանգ սպառնացող ջրհեղեղների և սողանքների վտանգի մասին, հատկապես կտրուկ ռելիեֆ ունեցող շրջաններում։ Բացի այդ, փոթորիկը կարող է առաջացնել վտանգավոր փոթորկային ալեկոծություն և բարձր ալիքներ, որոնք սպառնալիք են ստեղծում առափնյա բնակչության համար։

«Սա հսկայական փոթորիկ է», — հայտարարել է Հավայի նահանգապետ Ջոշ Գրինը։

Իշխանությունները հատկապես մտահոգված են Մեծ կղզու հարավային հատվածի բնակիչներով, որտեղ գտնվում են հեռավոր գյուղական շրջաններ։ Տարածաշրջանում ապրում են շատ մարդիկ, որոնք ապրում են ինքնավար պայմաններում կամ ոչ պաշտոնական շինություններում, իսկ տեղական տնտեսությունը մեծապես կապված է սուրճի աճեցման և անասնապահության հետ։

Նահանգապետը բնակիչներին կոչ է արել նախապես հոգ տանել անվտանգության մասին և չմնալ այն տներում, որոնք կարող են չդիմանալ հուրիկանային քամուն։

Լրացուցիչ անհանգստություն են առաջացնում գարնանային ջրհեղեղների հետևանքները, որոնցից Հավայան կղզիների որոշ շրջաններ մինչև այժմ չեն վերականգնվել։ Ուժեղ տեղատարափները կարող են նոր վնաս հասցնել ֆերմաներին և գյուղատնտեսական հողերին։

Միևնույն ժամանակ իշխանությունները հետևում են նաև անտառային հրդեհների վտանգին։ Թեև բարձր հրդեհավտանգության մասին պաշտոնական նախազգուշացումներ դեռ չեն հայտարարվել, չոր և քամոտ եղանակը պահպանում է հրդեհների վտանգը։ 2023 թվականին Մաուի կղզու Լահայնա քաղաքը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվեց խոշոր հրդեհից, որն ուժեղացել էր ուժեղ քամու պատճառով, երբ Հավայան կղզիներից շատ հարավ անցնում էր հուրիկանը։

Ուրբաթ օրվա դրությամբ «Լալա»-ն գտնվում էր Մեծ կղզու հարավային կետի արևելք-հարավ-արևելքից մոտ 440 կմ հեռավորության վրա։ Քամու կայուն արագությունը հասնում էր 100 կմ/ժ-ի, իսկ փոթորիկը շարժվում էր արևմուտք-հյուսիս-արևմուտք՝ մոտ 22 կմ/ժ արագությամբ։ Առաջին կարգի հուրիկանի համար անհրաժեշտ է առնվազն 119 կմ/ժ քամու արագություն։

Օդերևութաբանները նշում են, որ վերջին կանխատեսումներում «Լալա»-ի հետագիծը տեղափոխվում է ավելի հարավ, սակայն տարերքի ցամաք դուրս գալը դեռ ամբողջությամբ բացառել հնարավոր չէ։

Վերջին հուրիկանը, որն անմիջապես հարվածել էր Հավայան կղզիներին, «Ինիկի»-ն էր, որը 1992 թվականին հասել էր Կաուայի կղզի որպես չորրորդ կարգի հուրիկան։ Այն ավերել էր հազարավոր տներ, պատճառել մոտ 3 միլիարդ դոլարի վնաս և խլել վեց մարդու կյանք։